ĐỀ LUYỆN TẬP THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 NĂM HỌC 2025 – 2026
Thời gian làm bài: 120 phút
Họ và tên: ___________________________________________________ Lớp: 9A___
Phần I. (6,5 điểm)

TỰ TRÀO
(Tản Đà)
(Sau khi hỏng thi ở trường Nam Định)
Vùng đất Sơn Tây này một ông
Tuổi chửa bao nhiêu văn rất hùng
Sông Đà núi Tản ai hun đúc?
Bút thánh câu thần sớm vãi vung
Chữ chữ nôm nôm nào kém cạnh
Khuyên khuyên điểm điểm có hay không?
Bởi ông hay quá ông không đỗ
Không đỗ ông càng tốt bộ ngông.
(Tản Đà toàn tập – Tập I, NXB Văn học, 2002)

1. Xác định đề tài, thể loại của bài thơ trên? Nêu cảm hứng chủ đạo của bài thơ? (0,5 điểm)
2. Dựa vào bài thơ, xác định hai câu đề và nêu chức năng của chúng? Nêu đặc điểm của nghệ thuật
đối ở hai câu luận? (0,5 điểm)
3. Trong bài thơ, nhân vật trữ tình đã tự ý thức, đánh giá cao được tài năng văn chương của mình khi
còn trẻ, liệt kê các câu thơ, từ ngữ thể hiện điều này? (0,5 điểm)
4. Xét về mục đích nói, câu thơ: “Sông Đà núi Tản ai hun đúc?” thuộc kiểu câu nào? Theo em, câu
thơ đó thể hiện tâm trạng gì của nhân vật trữ tình? (0,75 điểm)
5. Tác giả dùng nghệ thuật trào phúng nào trong câu thơ: “Bút thánh câu thần sớm vãi vung”? (0,25
điểm)
6. Hai câu kết thể hiện điều gì về con người Tản Đà khi trượt thi? (0,5 điểm)
Bởi ông hay quá ông không đỗ
Không đỗ ông càng tốt bộ ngông.
7. Tìm câu thơ trong Tự trào – Tản Đà có nội dung tương tự các câu thơ sau. Cho biết chúng thể hiện
điều gì ở con người Tản Đà? (1,0 điểm)
- “Dạ, bẩm lạy Trời con xin thưa
- Sông Đà núi Tản đúc nên ai
Con tên Khắc Hiếu họ là Nguyễn
Trần thế xưa nay được mấy người?
Quê ở Á Châu và Địa cầu
(Tự vinh – Tản Đà)
Sông Đà núi Tản nước Nam Việt”
(Hầu trời – Tản Đà)
8. Xác định hai câu luận của bài thơ trên? (0,25 điểm)
9. Căn cứ vào đặc điểm của thơ Đường luật thất ngôn bát cú để phân tích vai trò của hai câu luận sau
đây đối với thể hiện chủ đề của tác phẩm? (0,75 điểm)
10. Dựa vào bài thơ trêm, kết hợp với những hiểu biết của bản thân, hãy viết một đoạn văn khoảng 12
câu theo phép lập luận tổng hợp – phân tích – tổng hợp làm rõ những biểu hiện tích cực của nhân vật
trữ tình trong bài thơ. (1,5 điểm)

Không có hành trình khó, chỉ có hành trình không được bắt đầu!

Phần II (3,5 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
“Thế giới bên ngoài chính là tấm gương phản chiếu thể giới bên trong con người bạn. Nó tạo nên
một triết lí vô cùng giá trị: Bạn sẽ trở thành những gì bạn thường nghĩ đến nhất.
Khi được hỏi về những điều mà mình thường nghĩ đến, những người thành đạt cho biết họ
thường nghĩ đến điều mà họ muốn và làm sao để đạt được điều đó. Trong khi đó, những người
thất bại lại thường nghĩ và nói về những điều mà họ không muốn gặp phải. Họ bận rộn với những
điều phiền muộn của mình hoặc về những khiếm khuyết của người khác.
Sống không mục tiêu cũng giống như lái xe trong một màn sương mù dày đặc. Dù cho xe của bạn
có tiện ích, có hiện đại đến đâu chăng nữa thì bạn vẫn phải lái đi chậm chạp, dè chừng ngay cả trên
những con đường bằng phẳng nhất. Một mục tiêu rõ ràng cho phép bạn tăng tốc, tiến nhanh về phía
trước để đặt được những điều mình thực sự mong muốn”.
(Theo Brian Tracy, Chinh phục mục tiêu, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 2019)

1. Chỉ rõ một phép liên kết được sử dụng trong những câu văn in đậm. (0,5 điểm)
2. Em có đồng tình với nhận định: “Sống không mục tiêu cũng giống như lái xe trong một màn sương
mù dày đặc.” không? Vì sao? (1,0 điểm)
3. Từ đoạn trích trên, kết hợp với những hiểu biết xã hội, hãy trình bày suy nghĩ (khoảng 2/3 trang
giấy thi) về ý kiến: Kiên định với mục tiêu là chìa khóa của thành công.
------Hết------

Không có hành trình khó, chỉ có hành trình không được bắt đầu!

Phần

I

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ LUYỆN TẬP THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10
NĂM HỌC 2025 – 2026
Câu
Nội dung
Điểm
- Đề tài: Tự trào
0,25 điểm
- Thể loại: Thất ngôn bát cú
1
- Cảm hứng chủ đạo của bài thơ: Trào lộng (Cười cợt, mỉa mai, châm 0,25 điểm
biếm).
- Hai câu đề của bài thơ là:
“Vùng đất Sơn Tây này một ông
Tuổi chửa bao nhiêu văn rất hùng”
2
- Chức năng của hai câu đề là: Giới thiệu nguồn gốc, biểu hiện của tài 0,25 điểm
năng.
- Đặc điểm nghệ thuật đối ở hai câu luận là Đối vần, từ loại, nghĩa.
0,25 điểm
- Những dòng thơ nói lên nhân vật trữ tình đã tự ý thức, đánh giá cao
được tài năng văn chương của mình khi còn trẻ là:
+ “Vùng đất Sơn Tây nảy một ông.”
0,125 điểm
+ “Chữ chữ nôm nôm nào kém cạnh”
0,125 điểm
3
+ “Không đỗ ông càng tốt bộ ngông”
- Những từ ngữ nói lên nhân vật trữ tình đã tự ý thức, đánh giá cao được
tài năng văn chương của mình khi còn trẻ là:
+ Bút thánh câu thần.
0,25 điểm
- Câu thơ “Sông Đà núi Tản ai hun đúc?” thuộc kiểu câu nghi vấn.
0,25 điểm
4
- Câu thơ thể hiện tâm
0,5 điểm
- Nghệ thuật trào phúng phóng đại, nói ngược trong câu thơ: “Bút thánh 0,25 điểm
5
câu thần sớm vãi vung”
6 - Từ hai câu kết thể hiện một Tản Đà thực tế: không đỗ ta vẫn tài.
0,5 điểm
- Câu thơ trong Tự trào – Tản Đà có nội dung tương tự:
+ Sông Đà núi Tản ai hun đúc?
0,25 điểm
Bút thánh câu thần sớm vãi vung.
- Thể hiện con người Tản Đà:
7 + Ý thức dân tộc rất đậm nét; kiêu hãnh về quê hương có non Tản, sông 0,25 điểm
Đà .
+ Thể hiện một thái độ tự tôn dân tộc, một “tình cảm non nước” rất đáng 0,25 điểm
trân trọng.
+ Ý thức về tài năng cá nhân không dễ ai có được.
0,25 điểm
Hai câu luận trong bài thơ là:
8 “Chữ chữ nôm nôm nào kém cạnh
0,25 điểm
Khuyên khuyên điểm điểm có hay không?”
- Mở rộng ý: cụ thể việc làm thuộc văn chương chữ nghĩa của nhân vật 0,75 điểm
trữ tình bằng cụm từ Chữ chữ nôm nôm; Khuyên khuyên điểm điểm.
- Bản luận vấn đề: Nào kém cạnh; có hay không.
+ Ý thức, khẳng định tài năng văn chương không hề kém cạnh, tức tài
giỏi không thua kém ai? Liệu có phải là sự hay? Câu kết mở ra nhiều
9
suy ngẫm với độc giả.
+ Hai câu luận phát triển rộng thêm ý của bài, có chức năng luận bàn về
vấn đề. Bàn luận về tài năng văn chương, chữ nghĩa của nhân vât trữ
tình không kém ai góp phần tô đậm chủ đề của tác phẩm: Nỗi niềm của
tài cao thi không đỗ (trong xã hội cũ).

Không có hành trình khó, chỉ có hành trình không được bắt đầu!

10

1

2
II

3

- Ý thức sâu sắc về tài năng của cá nhân:
+ Tài năng được hun đúc bởi hồng thiêng sông núi, tự hào về nơi mình
sinh ra.
+ Tài năng xuất hiện sớm, rực rỡ (coi những câu văn, nét bút của mình
là của thần, của thánh, những gì ông biết, ông viết ra không thua kém ai
hết); Đó là sự tự ý thức cao độ của một cái tôi táo bạo, đầy cá tính.
- Thi trượt không phản ứng tiêu cực tức là ông rất coi thường bạc tiền
và danh lợi.
*Đảm bảo điểm bổ cục của mô hình đoạn Tổng-Phân-Hợp
Các phép liên kết được sử dụng trong đoạn trích được in đậm là:
- Phép lặp: nghĩ - nghĩ; họ - họ; điều - điều
- Phép nối: trong khi đó
- Học sinh chọn ĐỒNG TÌNH với nhận định “Sống không mục tiêu
cũng như lái xe trong một màn sương mù dày đặc.”
- Vì khi không có mục tiêu, chúng ta không xác định được cuộc đời
mình sẽ đi về đâu, mình sẽ làm gì và trở thành người như thế nào trong
tương lai.
- Vì chúng ta cũng không có được tâm thế chủ động, can đảm khi gặp
khó khăn. Do vậy dễ nản chí, thất bại.
Gợi ý trả lời:
- Kiên định, kiên trì là một trong những phẩm chất của con người. Sự
kiên định giúp chúng ta vượt qua khó khăn, thử thách để đi đến thành
công.
- Để kiên định với mục tiêu, chúng ta cần thực hiện các bước sau: xác
định mục tiêu cụ thể và lập kế hoạch; tìm hiểu về những lợi ích và giá
trị mà mục tiêu đó sẽ mang lại; cần luyện tập và nuôi dưỡng sự kiên trì
như một thói quen… (HS cần nêu được cách để kiên định với mục tiêu)

1,5 điểm

0,25 điểm
0,25 điểm
0,25 điểm
0,25 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm

*GV vẫn cho điểm khi câu trả lời có diễn đạt, nội dung câu trả lời tương tự.

Không có hành trình khó, chỉ có hành trình không được bắt đầu!